E-TOUR.PL > Przewodnik Świętokrzyski > Rezerwaty przyrody > Gagaty Sołtykowskie

GAGATY SOŁTYKOWSKIE


Wiadomości ogólne


Podstawa prawna: Zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 lipca 1997 r.
  M.P. z 1997 r. Nr 56, poz. 533
Cel ochrony: Zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych odsłonięć skał dolnojurajskich oraz interesujących okazów mineralogicznych i paleontologicznych.
Powierzchnia: 13,33 ha.
Położenie: gm. Stąporków.
Zakres ochrony: rezerwat częściowy.


Opis. Rezerwat położony jest niedaleko Odrowąża i obejmuje wyrobisko po wydobywanej tu glince ceramicznej.
W skałach pochodzących z dolnej jury (sprzed ok. 200 mln lat) odkryto odciski tropów dinozaurów. Ślady zostały zabezpieczone przed bezpośrednim działaniem czynników atmosferycznych, a teren ich występowania zadaszony i udostępniony zwiedzającym. Tylko dwa polskie stanowiska ze śladami dinozaurów (z dziewięciu odkrytych) są obecnie w ten sposób eksponowane (stan na 2004 r.). Jedno - w rezerwacie "Gagaty Sołtykowskie", drugie - to stanowisko w Bałtowie, gdzie zachowały się ślady dinozaurów pochodzące sprzed 150 mln lat.
Do najciekawszych odkryć paleontologicznych dokonanych w rezerwacie należą:
• Największy znaleziony dotychczas w Polsce, mający ponad 60 cm długości, ślad dinozaura drapieżnego. Odtworzona na podstawie śladu budowa jego stopy wskazuje na przedstawiciela allozauroidów, kuzyna późnojurajskiego allozaura.
• Najstarszy znany zapis stadnego życia zauropodów (dwa równoległe szlaki osobników dorosłych oraz cztery ścieżki osobników młodocianych).
• Najwcześniejsze świadectwo przypuszczalnej opieki dinozaurów nad potomstwem (młody zauropod szedł u boku dorosłego, zapewne dziesięciometrowego).
• Niezwykle rzadko spotykane ślady dinozaurów z zachowanym odciskiem śródstopia. Palcochodne dinozaury zostawiały prawdopodobnie takie tropy, gdy skradały się za ofiarą podczas polowania, zatrzymywały się przy zjadanej zdobyczy albo, gdy odbywały tańce godowe, uginając kolana i dotykając podłoża śróstopowym odcinkiem nogi.
W rezerwacie występują ciekawe okazy mineralogiczne, wśród nich różne formy syderytu i jedno z nielicznych w Polsce złóż gagatu.

Fot. Ryszard Jedynak
Widok na rezerwat "Gagaty Sołtykowskie".



E-TOUR.PL - Przewodnik Świętokrzyski

Data ostatniej modyfikacji: 25.07.2006 © 2003-2006 Ryszard Jedynak