|
|
Wiadomości ogólne |
Największe miasto pn. Małopolski, siedziba władz województwa świętokrzyskiego.
Położenie
Kielce leżą w Górach Świętokrzyskich (stanowiących część Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej), na zach. krańcu Doliny Kielecko-Łagowskiej. W granicach miasta znajdują się pasma Gór Świętokrzyskich: Kadzielniańskie, Dymińskie i Posłowickie oraz zach. część Grzbietu Szydłówkowskiego.
Przez Kielce płynie rzeczka Silnica, wpadająca w pd.-zach. części miasta do Bobrzy, która wraz z innym dopływem, rzeczką Sufragańcem, opływa miasto od zach. Na wsch., poza granicami miasta, opływa Kielce Lubrzanka.
Miasto charakteryzuje się znacznymi różnicami poziomów od 260 do 406 m.
Kielce to jedyne miasto w Europie, posiadające w swoich granicach tak wielką różnorodność formacji geologicznych.
Dzieje Kielc
Dzieje Kielc siegają XI wieku, kiedy zlokalizowano tu ośrodek administracyjny okolicznych dóbr biskupów krakowskich. Fundowana w 1171 r. na wzgórzu kolegiata, przebudowywana i w 1807 r. podniesiona do rangi katedry oraz powstały wcześniej nad Silnicą kościół św. Wojciecha były najstarszymi znanymi budowlami, miedzy którymi zawiązało się miasto. W XVII w. powstał najcenniejszy obiekt architektoniczny Kielc - wczesnobarokowy pałac bpa Jakuba Zadzika.
Gdy w 1789 r. miasto stało się własnością Skarbu Rzeczypospolitej, zaczęło odgrywać coraz większą rolę w administrowaniu regionem wchodzącym do tego czasu w skład Ziemi Sandomierskiej. Wkrótce stało się miejscem ważkich wydarzeń związanych z walką o niepodległość Polski.
Podczas Insurekcji w 1794 r. obozował w Kielcach Tadeusz Kościuszko, tu też pochowany został bohater spod Racławic Wojciech Bartos-Głowacki.
Różne epizody powstań narodowych, szczególnie w 1863 r. i wcześniejsza działalność spiskowa ks. Piotra Ściegiennego, wpisały miasto i region do histrii zmagań z rosyjskim zaborcą.
Kielce otworzyły też nowy rozdział niepodległości, kiedy 12 sierpnia 1914 r. wkroczył do miasta oddział kadrowy Strzelców Józefa Piłsudskiego (upamiętnia to wydarzenie odbudwany w 1991 r. pomnik Czynu Legionowego).
Podczas II wojny światowej mieszkańcy Kielc byli przedmiotem eksterminacyjnej polityki hitlerowskich okupantów, tu działały też agendy polskiego Państwa Podziemnego i silne oddziały zbrojne ZWZ-AK.
Znane nazwiska
Z historią Kielc związanych jest wiele nazwisk zasłużonych dla kultury i nauki Polaków.
W połowie XIII w. działał tu pierwszy znany z imienia kompozytor polski, późniejszy historyk, dominikanin Wincenty z Kielc.
XIX-wieczną atmosferę miasta utrwalił w literaturze Stefan Żeromski, uczeń kieleckiego gimnazjum, do którego uczęszczali też inni późniejsi pisarze tj. Adolf Dygasiński, Aleksander Głowacki (znany jako Bolesław Prus), Gustaw Herling-Grudziński.
W Kielcach działała pierwsza polska politechnika, założona w 1816 r. przez Stanisława Staszica, Szkoła Akademiczno-Górnicza.
|
|
|
| Data ostatniej modyfikacji: 16.03.2007 |
© 2003-2007 Ryszard Jedynak |
|
.gif)