|
|
Wiadomości ogólne |
Wieś w powiecie kieleckim, gminie Zagnańsk, nad rzeką Bobrzą. 220 mieszkańców (1998).
Historia. Dzieje Samsonowa od dawna związane były z przeróbką żelaza. Legendy opowiadają o Marku herbu Topór (rycerzu Bolesława Krzywoustego), który trudnił się tutaj wyrobem żelaza z pozyskiwanych w okolicach rud.
Źródła pisane potwierdzają istnienie tu w 1584 r. kuźnicy, którą 1594 r. przejął w dzierżawę Łukasz Samson. Duży wpływ na dalszy rozwój osady mieli ówcześni właściciele ziem nad Bobrzą czyli biskupi krakowscy. Na początku XVII w. sprowadzili oni hutników z Włoch (z Bergamo - przodującego ośrodka metalurgicznego w Europie) w celu stworzenia nowoczesnych zakładów produkujących głównie na potrzeby polskiego wojska. Na gruntach wydzierżawionych od biskupów przedsiębiorcy włoscy zbudowali pierwsze na ziemiach polskich wielkie piece (pierwszy powstał w Bobrzy, drugi w Cedzynie, a trzeci w 1641 r. w Samsonowie) oraz inne zakłady przetwarzające surówkę tj. kuźnice i fryszerki. Dzięki nowoczesnej technologii uzyskiwano tu żelazo w postaci płynnej, co dawało możliwość odlewania m.in. dział, moździerzy, kul armatnich, granatów itp. W 1709 r. zakład w Samsonowie przejęli z rąk włoskich biskupi, a w 1789 r. państwo.
W latach 1818-1822, staraniem Stanisława Staszica, przebudowano hutę tworząc nowoczesny zakład "Hutę Józef", dający ok. 800 ton surówki rocznie. Huta opalana była węglem drzewnym a siłą napędową wszystkich urządzeń była woda doprowadzane ze stawu (w 1829 r. zainstalowano maszynę parową napędzającą miech). Pożar wielkiego pieca w 1866 r. spowodował zamknięcie zakładu. Nie odbudowano go już nigdy ze względów ekonomicznych (węgiel kamienny był paliwem dużo tańszym od wykorzystywanego tu węgla drzewnego).
Pozostałości neoklasycystycznego zakładu przemysłowego
Na terenie byłej huty można zobaczyć ruiny: wielkiego pieca, wieży wyciągowej (tzw. gichtociąg wodny), hal produkcyjnych (odlewni, modelarni, emalierni i in.).
Ruiny dawnej huty.
|
|
|
| Data ostatniej modyfikacji: 18.05.2007 |
© 2003-2007 Ryszard Jedynak |
|
.gif)