|
Wiadomości ogólne |
KRZEMIEŃ PASIASTY - kamień ozdobny, forma skały osadowej, w skład której wchodzą chalcedon z domieszką ziaren kwarcu, węglan wapnia oraz opal. Twardość 6,5 w skali Mosha.
Skład chemiczny: SiO2 - 98,93%, Al2O3 - 0,14%, Fe2O3 - 0,06%, CaO - 0,04%, MgO - 0,02%, H2O - 0,17%
Barwa: szara, żółta, brunatna lub czarna z charakterystycznymi dwubarwnymi pasami.
Geneza powstania: Spośród wielu hipotez odnoszących się do genezy i mechanizmów tworzenia się krzemienia najpopularniejsza mówi, że powstał on ok. 150 milionów lat temu w wyniku wymarcia olbrzymich kolonii gąbek morskich, jakie rozwijały się w morzu jurajskim. Gwałtowna zmiana klimatu spowodowała, że całe kolonie tych zwierząt obumierały w krótkim czasie. Uwalniająca się ze szkieletów krzemionka krystalizowała układając się koncentrycznie wokół jąder krystalizacji, tworząc naprzemienne jasne i ciemne smugi. Konkrecje krzemienia otoczone są wapienną otoczką, które po przełamaniu odkrywają płaszczyzny z wyraźnie zaznaczonymi pierścieniami bieli, czerni, szarości, beżu i brązu.
Występowanie: W Polsce krzemień pasiasty występuje tylko w regionie świętokrzyskim - w okolicach Krzemionek Opatowskich k. Ostrowca Św., Ożarowa, Iłży oraz w kamieniołomach Śródborza.
Zastosowanie: Krzemień pasiasty wykorzystywany był już 6 tys. lat temu. Wyrabiano z niego wówczas narzędzia kamienne m.in. siekierki. Nie były to jednak zwykłe narzędzia. Odnajduje się je dziś w grobowcach neolitycznych i żadne z nich nie nosi śladów uszkodzeń powstających w czasie użytkowania. Sądzić można, że były to więc narzędzia szczególne. Prawdopodobnie dla ludzi neolitu były czymś w rodzaju biżuterii i spełniały funkcję magiczną.
Od tamtych czasów zapomniany i niedoceniany (m.in. był wykorzystywany do brukowania wiejskich dróg). Obecnie zyskuje na popularności jako kamień ozdobny i staje się modny w świecie. Biżuterię z krzemienia pasiastego noszą Victoria Beckham, Robbie Williams i Boy George.
Krzemień pasiasty
(ze zbiorów Muzeum Minerałów i Skamieniałości w Św. Katarzynie).
Źródło:
- Magiczny kamień wraca do łask. "Rzeczpospolita" 2006, nr 240, dodatek "Moje Podróże".
- http://www.sandomierskie.com/kraj/swietokrzyskie/krzemionki.htm
|
|
|
| Data ostatniej modyfikacji: 24.10.2006 |
© 2006 Ryszard Jedynak |
|
.gif)