|
|
Wiadomości ogólne |
Wieś gminna w powiecie staszowskim, w Niecce Połanieckiej, nad Czarną (l. dopływ Wisły). 950 mieszkańców (1998).
Historia. Osada wzmiankowana już w XIV w. Wówczas należała do rodu Bogoriów, a potem do arcybiskupa gnieźnieńskiego Mikołaja z Kurowa. W XV w. Rytwiany nabyte zostały przez biskupa krakowskiego Wojciecha Jastrzębca, który w latach 1420-1436 wybudował w Rytwianach zamek. Od XVI w. osada przechodziła z rąk do rąk magnackich. W 1621 r. J. Tęczyński ufundował tu klasztor zakonu kamedułów lokalizując go kilka kilometrów od Rytwian.
Obecnie Rytwiany stanowią znakomitą bazę do uprawiania różnych form turystyki oraz bazę wypadową w kierunku Połańca, Łubnic, Pacanowa, Staszowa, Golejowa i Sandomierza.
Rezerwaty przyrody. W pobliżu Rytwian znajduje się rezerwat leśno-wodny "Dziki Staw", w skład którego wchodzą: jeziorko potorfowe o pow. 2,9 ha i głębokości 3 m z otaczającą je łąką oraz ponad 120-letni lasek modrzewiowy ze wspaniałymi okazami modrzewi europejskich osiągających wymiary ponad 35 m wysokości i 40-50 cm średnicy.
"Pustelnia Złotego Lasu" - zespół klasztorny pokamedulski
Zespół klasztorny fundowany przez Jana Tęczyńskiego w 1621 r. dla zakonu kamedułów.
Długi dojazd aleją prowadzi przez trzy bramy i trafia na fasadę kościoła, wokół którego znajduje się dziedziniec zamknięty z trzech stron zabudowaniami klasztornymi. Za kościołem niegdyś znajdowały się rzędy eremów.
Wczesnobarkowy kościół, wg anonimowego projektu włoskiego, zaczęty w 1624 r., ukończony wraz z dekoracją wnętrza przed 1637 r. Wyposażenie wnętrza stanowią polichromia i obrazy (część autorstwa Venante da Subiaco) oraz bogata manierystyczna dekoracja stiukowa. Wśród budynków klasztornych wyróżnia się tzw. erem Tęczyńskiego, dawny apartament gościnny kolatorów, udekorowany sztukateriami sprzed 1637 r. wykonanymi prawdopodobnie przez Jana Chrzciciela Falconiego, z ozdobnym kominkiem.
Przez wiele lat obiekt był zaniedbany. Obecne działania mają na celu przywrócenie go do życia. W czerwcu 2001 r. utworzono Diecezjalny Ośrodek Kultury i Edukacji "Źródło". W maju 2002 r. świątynia została ustanowiona kościołem rektoralnym o nazwana "Sanktuarium Ciszy", której celem jest użyczanie schronienia duchowego pielgrzymom XXI wieku.
Kościół w zespole pokamedulskim.
Zamek (ruiny)
Zamek wybudowany przez Wojciecha Jastrzębca, biskupa krakowskiego, w latach 1420-1436. Była to budowla obronna w stylu gotyckim. Wyróżnającym się właścicielem był Jan Tęczyński, który w początkach XVII w. stworzył z niego prawdziwie magnacką siedzibę i ośrodek dworskiej kultury. Lata świetności zostały przerwane zniszczeniami dokonanymi przez wojska Jerzego II Rakoczego w 1657 r. Zamek, choć ciągle od tamtego okresu chylący się do ruiny, użytkowany był do pierwszych dziesiątków lat XIX w. Później przestał się liczyć jako obiekt użytkowy i opuszczony przez właścicieli niszczał. Obecnie zachował się tylko jeden narożnik trzykondygnacyjnej budowli.
Pałac Radziwiłłów
Pałac, siedziba Artura Mikołaja Radziwiłła (1901-1939), powstał po przebudowie na początku XX w. budynku gospodarczego cukrowni. W latach 80-tych obiekt został poddany kapitalnemu remontowi pod nadzorem konserwatora zabytków, dzięki czemu odzyskał dawną świetność. Aktualnie w pałacu mieści się hotel (zob. baza noclegowa).
|
|
|
| Data ostatniej modyfikacji: 1.08.2006 |
© 2003-2006 Ryszard Jedynak |
|
.gif)