|
|
Wiadomości ogólne |
Miasto, siedziba powiatu sandomierskiego, na wysokiej krawędzi lessowej Wyżyny Sandomierskiej i na Nizinie Nadwiślańskiej, nad Wisłą. 26 tys. mieszkańców (1998).
Historia. Początki Sandomierza sięgają czasów przedhistorycznych. Najdawniejsze wzmianki historyczne sięgają X w. Od czasów Bolesława Chrobrego ze względu na swe położenie na szlaku handlowym z Małopolski na Ruś był ważnym grodem. W okresie podziałów na dzielnice Sandomierz stał się stolicą księstwa. Prawa miejskie Sandomierz uzyskał prawdopodobnie przed 1227 r. Po zniszczeniach miasta przez Tatarów w latach 1241, 1259-60, ponowna lokacja w 1286 r.
W XIV w. osadzono tu gminę żydowską. Żydzi, oskarżeni w 1698 r. o mord rytualny zostali wypędzeni z miasta, do którego powrócili w 1862 r. (w 1939 r. było ich ok. 2,5 tys. osób co stanowiło ok. 40% mieszkańców Sandomierza).
Od XV w. rozwój miasta związany ze wzrostem znaczenia szlaku na Litwę przez Sandomierz i Lublin, handel z miastami pruskimi. W 1602 r. H. Gostomski ufundował kolegium jezuickie zw. Collegium Gostomianum (od 1773 r. szkoła świecka). W 1818 r. założono tu biskupstwo.
W VII-VIII 1944 r. w rejonie Sandomierza rozegrały się walki sowiecko-niemieckie o przyczółek na Wiśle.
Obecnie Sandomierz to ważny ośrodek przemysłowy i turystyczny oraz ośrodek usługowy regionu sadowniczego. Znajdują się tu: huta szkła okiennego, zakłady przemysłu spożywczego (przetwórstwo owoców i warzyw, zakłady mięsne, jajczarskie, mleczarnia), wytwórnia pasz, drukarnia, stocznia i port rzeczny. Sandomierz jest również stolicą diecezji sandomierskiej Kościoła rzymskokatolickiego z Wyższym Seminarium Duchownym.
Rezerwaty przyrody. W Sandomierzu i okolicy można spotkać wiele malowniczych wąwozów lessowych (m.in. wąwóz Królowej Jadwigi - pomnik przyrody - uważany za jeden z najpiękniejszych). Innym przykładem zjawisk lessowych jest rezerwat "Góry Pieprzowe" na pn.-wsch. od Sandomierza.
Znane nazwiska. Sandomierz jest miejscem urodzenia (1535) i działalności (1566-77) kompozytora Mikołaja Gomółki.
Zamek.
|
|
|
| Data ostatniej modyfikacji: 10.03.2007 |
© 2003-2007 Ryszard Jedynak |
|
.gif)