E-TOUR.PL > Przewodnik Świętokrzyski > Święty Krzyż





ŚWIĘTY KRZYŻ


Wiadomości ogólne

Opactwo Benedyktynów na Łysej Górze czyli Łyścu (595 m n.p.m.), 31 km na wschód od Kielc.
Na Święty Krzyż możemy obecnie dotrzeć z następujących miejscowości:
  • z Nowej Słupi (tzw. Droga Królewska) - droga trudniejsza, gdzie na długości ok. 4 km należy pokonać różnicę wzniesień dochodzącą do 300 m. Trasa możliwa do pokonania np. pieszo,
  • z Huty Szklanej - droga łatwiejsza, gdzie na długości ok. 2300 m należy pokonać różnicę wzniesień ok. 100 m. Do celu prowadzi asfaltowa droga, którą możemy pokonać pieszo lub w sezonie turystycznym skorzystać z kolejki turystycznej (odjazdy wg zapotrzebowania),
  • z Trzcianki - szlak czerwony.
UWAGA!
Wjazd na Święty Krzyż prywatnych samochodów i autokarów wycieczkowych jest zabroniony.

Dzieje. W czasach przedhistorycznych Łysa Góra była ośrodkiem kultu pogańskiego, którego śladem jest kamienny wał kultowy, otaczający partię szczytową.
Najpóźniej w 1103 r. (wg tradycji w 1006 r.) z fundacji Bolesława III Krzywoustego powstało tu opactwo Benedyktynów. Opactwo przechodziło burzliwe dzieje. W 1241 i 1260 r. zniszczone przez Tatarów, w 1370 r. obrabowane przez Litwinów. Od początku XIV w. występuje p.n. Święty Krzyż (od relikwii Świętego Krzyża przechowywanych w kościele) stając się najważniejszym w kraju (do XVII w.) miejscem kultu religijnego i pielgrzymek. Przy klasztorze znajdował się cenny księgozbiór (w oprawie jednej z ksiąg odkryto w końcu XIX w. tekst słynnych Kazań świętokrzyskich). W 1818 r. kasata klasztoru.
W 1863 r. w klasztorze kwaterował oddział M. Langiewicza, który 12 II 1863 r. na Świętym Krzyżu i zboczach Łysej Góry, stoczył bitwę z wojskami rosyjskimi. W 1864 r. władze rosyjskie utworzyły tu więzienie (najsurowsze w Polsce), które istniało do 1939 r. (od 1937 r. część zespołu znów przeznaczono na klasztor).
W latach 1941-42 w więzieniu Niemcy utworzyli obóz zagłady jeńców sowieckich, w którym zginęło ok. 6000 jeńców wojennych (wielu zmarło śmiercią głodową).
Od 1936 r. w związku z przybyciem misjonarzy oblatów klasztor odradza się. Obecnie mieści się tu seminarium i muzeum misyjne.
Rys. B. Polankiewicz, J. Bogucki
Tak wyklądał klasztor na Świętym Krzyżu ok. 1907 r.
Źródło: Wiśniewski J.: Dekanat Opatowski. Radom 1907.

E-TOUR.PL - Przewodnik Świętokrzyski


Data ostatniej modyfikacji: 18.05.2007 © 2003-2007 Ryszard Jedynak