|
|
Klasztor cystersów |
Najlepiej zachowana późnoromańska świątynia zakonu cystersów na ziemiach polskich. Klasztor powstał w początkach rządów Kazimierza II Sprawiedliwego (ok. 1179). Podobnie jak Jędrzejów, Koprzywnica i Sulejów wywodził się bezpośrednio od burgundzkiego opactwa w Morimond. Bezpośrednim fundatorem był biskup krakowski Gedko z rodu Gryfitów.
W pierwszej połowie XIII w. jeden z następców Gryfity - biskup Iwo Odrowąż - sprowadził do Wąchocka włoski warsztat budowlany mistrza Simona, który rozpoczął budowę trójnawowej bazyliki z transeptem i kaplicami po bokach prezbiterium. Mury oblicowano dwubarwnym kamieniem. Poziome, przemienne pasy żółtego i czerwonobrunatnego piaskowca do dzisiaj decydują o wyglądzie kościoła. Wewnątrz główną dekoracją była kamieniarka (rozety, służki, żebra sklepienne i portal).
Równolegle z kościołem budowano wokół wirydarza czworobok klasztorny. W Wąchocku zachowało się bardzo dużo elementów dawnego klasztoru - w skrzydle wschodnim armarium (skarbiec, gdzie przechowywano m.in. księgozbiór), kapitularz, fraternia (sala wspólnej pracy), a na piętrze dormitorium (sypialnia), w skrzydle refektarz (jadalnia) z bogatą kamieniarką romańską.
W XV w. kościół przebudowano w stylu gotyckim. W następnym stuleciu dostawiono pałac opacki. W latach 40. XVII w. klasztor przekształcono w stylu barokowym, dodając w skrzydle zachodnim dwie narożne baszty a pośrodku wzniesiono wysoką wieżę (zw. Rakoczego).
Klasztor skasowano w 1819 r. - świątynię przejęła parafia a dawny klasztor Urząd Górniczy. Cystersi powrócili do Wąchocka dopiero po II wojnie światowej (1951).
Klasztor cystersów.
Źródło: Wiśniewski J.: Dekanat Iłżecki. Radom 1909-1911.
|
|
|
| Data ostatniej modyfikacji: 23.07.2007 |
© 2003-2007 Ryszard Jedynak |
|
.gif)