|
|
Grodzisko |
Budowa grodu stradowskiego przypisywana jest Wiślanom. Grodzisko istniało napewno między IX a XI w. a prawdopodobnie mogło istnieć już w VIII w. i zostało opuszczone w XII w. W tych latach Stradów, był ważnym ośrodkiem administracyjnym, o czym świadczyć może jego wielkość.
Gród główny, nazywany przez badaczy Zamczyskiem, zajmował obszar ok. 1,5 ha i był otoczony potężnymi wałami o obwodzie ok. 500 m i fosami, których pozostałości nawet teraz sięgają kilku - kilkunastu metrów wysokości (maksymalnie 12 m). Do niego przylegały trzy podgrodzia o miejscowych nazwach: Mieścisko, Barzyńskie i Waliki. Całość zajmowała teren ok. 25 ha. Według szacunków archeologów zamieszkiwało je od 2 do 4 tys. osób. Imponujące rozmiary grodziska można dostrzec nawet na zdjęciach satelitarnych (zob.: Stradów w Google Maps). W czasie nielicznych prac archeologicznych prowadzonych wewnątrz grodu znaleziono ślady wielu domów mieszkalnych, budynków gospodarczych, palenisk i pieców piekarskich. Przewiduje się, że podjęcie szeroko zakrojonych badań przyniosłoby tu odkrycia cenniejsze, niż w Biskupinie.
Widok na wały obronne grodu głównego.
Dlaczego takie wielkie grodzisko upadło? Dlaczego opuścili je ludzie?
Co dokładnie się stało nie wiadomo, ponieważ nie zachowały się żadne wzmianki pisane dotyczące grodziska lub jego władcach. Przypuszcza się, że gród stracił na znaczeniu w IX w., możliwe że z powodu najazdu władcy państwa wielkomorawskiego - Świętopełka. Z czasem gród został wchłonięty przez państwo Piastów, a w ich organizacji państwowej grodziska takie jak Stradów okazały się niepotrzebne. Bardziej zaczęły się liczyć grody znajdujące się w strategicznych miejscach, mogące skutecznie obronić większy teren - takie jak np. Wiślica.
Bibliografia
- Mała Ojczyzna Świętokrzyskie. Dziedzictwo kulturowe. Red. Grażyna Okła. Kielce 2002.
- Katarzyna Gritzmann: http://klub.chip.pl/sabat/stradow.html.
- Michał Jurecki: Ponidzie. W świętokrzyskim stepie. Wydawnictwo "Bezdroża". Kraków 2005.
|
|
|
| Data ostatniej modyfikacji: 5.12.2006 |
© 2006 Ryszard Jedynak |
|
.gif)